do góry

STAN ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W 2002 ROKU

 

V. HAŁAS

obrazek114.jpg
Ciekawe rozwiązanie konstrukcyjne ekranu akustycznego w Boleminie

 

1. Stan zagrożenia hałasem środowiskowym

     Normatywne parametry hałasu w środowisku określają:
- rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 66, poz. 436),
- rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. w sprawie wartości progowych poziomów hałasu (Dz. U. Nr 8, poz. 81).
     Dotrzymanie wartości dopuszczalnych, zwłaszcza w przypadku hałasu komunikacyjnego, jest często bardzo trudne i wymaga dużych nakładów inwestycyjnych. Wartości te można stosować rygorystycznie przy kształtowaniu klimatu akustycznego na nowo zagospodarowywanych terenach. Wprowadzenie wartości progowych, wyższych od dopuszczalnych, ma służyć opracowaniu wieloletnich programów ochrony środowiska przy podejmowaniu działań ochronnych, w pierwszej kolejności dla obszarów najbardziej zagrożonych hałasem.
     W tabeli V.1.1 przedstawiono obowiązujące dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku, a w tabeli V.1.2 wartości progowe. Wybrano tylko wartości określone w przypadku takich źródeł hałasu, jak drogi i linie kolejowe oraz obiekty stacjonarne.


Tabela V.1.1. Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku
Lp.
Przeznaczenie terenu
Dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym
poziomem dźwięku A w dB
Drogi lub linie kolejowe
Pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu
pora dnia przedział czasu odniesienia równy
16 godzinom
pora nocy przedział czasu odniesienia równy
8 godzinom
pora dnia przedział czasu odniesienia równy
8 najmniej korzystnym godzinom dnia
pora nocy przedział czasu odniesienia równy
1 najmniej korzystnej godzinie nocy
1.
a) Obszary A ochrony uzdrowiskowej
b) Tereny szpitali poza miastem
50
40
40
35
2.
a) Tereny wypoczynkowo-rekreacyjne poza miastem
b) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej
c) Tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży
d) Tereny domów opieki
e) Tereny szpitali w miastach
55
45
45
40
3.
a) Tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego
b) Tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami rzemieślniczymi
c) Tereny zabudowy zagrodowej
60
50
50
40
4.
a) Tereny w strefie śródmiejskiej miast powyżej 100 tys. mieszkańców ze zwartą zabudową mieszkaniową i koncentracją obiektów administracyjnych, handlowych i usługowych
65
55
55
45

Tabela V.1.2. Progowe poziomy hałasu w środowisku
Lp.
Przeznaczenie terenu
Progowy poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w dB
Drogi lub linie kolejowe
Pozostałe obiekty i grupy źródeł hałasu
pora dnia przedział czasu odniesienia równy
16 godzinom
pora nocy przedział czasu odniesienia równy
8 godzinom
pora dnia przedział czasu odniesienia równy
8 najmniej korzystnym godzinom dnia, kolejno po sobie następującym
pora nocy przedział czasu odniesienia równy
1 najmniej korzystnej godzinie nocy
1.
Obszary A ochrony uzdrowiskowej
60
50
50
45
2.
Tereny wypoczynkowo rekreacyjne poza miastem
60
50
   
3.
Tereny zabudowy szpitalnej i domów opieki społecznej
Tereny zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci
i młodzieży
65
60
60
50
4.
Tereny zabudowy mieszkaniowej
75
67
67
57

     Badania środowiska pod kątem uciążliwości akustycznej dotyczyły w 2002 r. obiektów prowadzących działalność gospodarczą i komunikacji kołowej. Pomiary poziomu hałasu prowadzone były w ramach planowej działalności kontrolnej, interwencji oraz badań stanu środowiska. Przy pomiarach i ich opracowaniu posługiwano się następującymi metodykami:
- Metody pomiaru hałasu zewnętrznego w środowisku, PIOŚ 1992, 1996,
- Metody sporządzania kompleksowych planów akustycznych miast i obszarów, ITB 1991,
- Wskazówki metodyczne opracowania planu akustycznego miasta średniej wielkości, PIOŚ 1998.
     Wszystkie dane z pomiarów kontrolnych i badań wprowadzane są od 1992 r. do bazy danych OPH umożliwiającej sporządzanie raportów uciążliwości.
     W badaniach kontrolnych i monitoringowych mierzono następujące parametry akustyczne (poziomy dźwięku A) w decybelach:
- równoważny poziom dźwięku A (LAeqd) -
- uśredniony w okresie normatywnym poziom dźwięku,
- maksymalny poziom dźwięku A (LAmax),
- minimalny poziom dźwięku A (LAmin),
- statystyczne poziomy dźwięku A (LAX%), tj. poziomy, które zostały przekroczone przez wartość chwilową w nie więcej niż x procentach łącznego czasu obserwacji.



2. Hałas przemysłowy

     Na terenie województwa lubuskiego większość podmiotów prowadzących działalność gospodarczą powoduje uciążliwą emisję hałasu tylko dla najbliższego otoczenia. W 2002 r. przeprowadzono 48 kontroli z pomiarami emisji hałasu do środowiska w obiektach prowadzących działalność gospodarczą, w tym znaczną część w ramach interwencji. Pomiary objęły obszary zamieszkałe przez ok. 1660 osób (wartość szacunkowa).
     Rysunek V.2-1 przedstawia branże skontrolowanych zakładów, które odzwierciedlają częściowo specyfikę gospodarczą województwa lubuskiego. Rozwiniętym przemysłem związanym z istotnymi źródłami hałasu jest branża drzewna (hałas instalacji wyciągowych pyłu i trocin oraz manipulacji surowcem). W ostatnim czasie bardzo duża ilość interwencji związana jest z handlem (hałas agregatów chłodniczych i klimatyzatorów) oraz funkcjonowaniem lokali gastronomicznych i dyskotekowych.


obrazek115.jpg

Rysunek V.2-1. Branże skontrolowanych w 2002 r. zakładów


Tabela V.2.1. Kontrole z zakresu emisji hałasu przeprowadzone w poszczególnych powiatach

Lp.
Powiat
Liczba kontroli
Liczba
punktów pomiarowych
1.
Gorzów Wlkp.
8
22
2.
gorzowski ziemski
1
2
3.
międzyrzecki
4
13
4.
nowosolski
5
8
5.
strzelecko-
drezdenecki
5
11
6.
sulęciński
1
3
7.
świebodziński
2
4
8.
wschowski
2
3
9.
Zielona Góra
10
18
10.
zielonogórski
ziemski
6
11
11.
żagański
1
2
12.
żarski
3
3
Razem:
48
100

     Większość kontroli prowadzona była w ramach działań interwencyjnych. Ilość kontroli przeprowadzonych w różnych powiatach przedstawia tabela V.2.1.
     Pomiary przeprowadzono w 100 punktach. Część badań wykazała przekroczenia dopuszczalnych wartości równoważnego poziomu dźwięku LAeq emitowanego do środowiska, stanowiąc podstawę do działań administracyjnych. Dane dotyczące zmierzonych parametrów akustycznych zawiera tabela V.2.2.
     Z kontroli przeprowadzonych przez WIOŚ w 2002 r. wynika, że 5 zakładów zlikwidowało w tym okresie uciążliwość akustyczną lub ją zmniejszyło. Dane o sposobie uzyskania efektów w tym zakresie przedstawia rysunek V.2-2.
     W wyniku przeprowadzonych kontroli planowych i interwencyjnych, w czasie których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, wystąpiono o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwoleń na emisję hałasu do środowiska lub w celu wymierzenia kar pieniężnych za nadmierną emisję hałasu.


3. Pomiary hałasu komunikacyjnego

     Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze w 2002 r. przeprowadził w ramach monitoringu szczególnej uciążliwości następujące badania hałasu komunikacyjnego:
- w Gorzowie Wlkp. przy nowych ulicach, drogach które uległy istotnej modernizacji oraz drogach, planowanych w najbliższym czasie do przebudowy,
- na odcinku Świdnica węzeł komunikacyjny na drodze nr 3 w Zielonej Górze, w ciągu drogi krajowej nr 27 łączącej terminale graniczne w Przewozie oraz Olszynie i Łęknicy z centrum kraju.



Monitoring szczególnej uciążliwości hałasu

     Monitoring szczególnej uciążliwości hałasu prowadzony jest celem sprawdzenia, czy na terenach sąsiadujących z trasami komunikacyjnymi nie występuje przekroczenie wartości progowych. Dla takich terenów powinno się w pierwszej kolejności podejmować działania, mające poprawić panujący na nich klimat akustyczny.


Tabela V.2.2. Parametry charakteryzujące emisję hałasu przez skontrolowane obiekty prowadzące działalność gospodarczą

Średni dopuszczalny poziom dźwięku A dla pory dziennej
49,9
dla pory nocnej
40,0
Średni równoważny poziom dźwięku A dla pory dziennej
49,9
dla pory nocnej
48,3
Średnie przekroczenie równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dziennej
0,0
dla pory nocnej
8,3
Maksymalne przekroczenie równoważnego poziomu dźwięku A dla pory dziennej
28,2
dla pory nocnej
22,7
Liczba osób narażonych na nadmierny hałas
1658
(21 osób/punkt pomiarowy)

obrazek116.jpg
Rysunek V.2-2. Charakterystyka działań zmniejszających hałas


     Badania wykonano w celu identyfikacji terenów, na których mogą występować przekroczenia wartości progowych poziomu hałasu. Ich aktualny poziom jest określony w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 stycznia 2002 r. (Dz. U. Nr 8, poz. 81).
     Wartości progowe równoważnego poziomu dźwięku A dla dróg wynoszą:
- na terenach zabudowy związanej ze stałym lub wielogodzinnym pobytem dzieci i młodzieży oraz na terenach zabudowy szpitalnej i domów opieki społecznej w dzień 65 dB, w nocy 60 dB,
- na terenach zabudowy mieszkaniowej w dzień 75 dB, w nocy 67 dB.


Gorzów Wlkp.
     Badania przeprowadzone zostały w rejonach:
- nowej wschodniej przeprawy mostowej przez rzekę Wartę (Most Lubuski)i wylotów drogowych w kierunku Gdańska (ul. Walczaka, Podmiejska, Pomorska),
- przebudowanej części trasy średnicowej północnej (ul. Roosevelta, Al.Odrodzenia),
- przebudowanej trasy dzielnicowej zbiorczej (ul. Górczyńska, Piłsudskiego),
- przebudowanej trasy alternatywnej wzdłuż Warty (ul. Jancarza, Spichrzowa, Składowa, Teatralna),
- planowanego do przebudowy odcinka wylotowego drogi krajowej nr 3 w kierunku Poznania (ul. Grobla, Przemysłowa).
     Ulice Gorzowa Wlkp.,na których wykonano pomiary,z zaznaczonymi punktami pomiarowymi przedstawia rysunek V.3-1.

obrazek118.jpg

Rysunek V.3-1. Punkty pomiarów hałasu komunikacyjnego w Gorzowie Wlkp.

Pomiary w Gorzowie Wlkp. wykonano w dwóch wariantach:
- pomiary ośmiogodzinne w godz. 8
.00-16.00 w 30 punktach pomiarowych,
- pomiary całodobowe z podziałem na porę dzienną (6.
00-22.00) i nocną (22.00-6.00) w 6 punktach pomiarowych.

Tabela V.3.1. Wyniki monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. pomiary z 8 godzin pory dziennej
Numer punktu
pomiarowego
Odcinek pomiarowy
Długość [km]
LAeq dla 8 h dnia [dB]
Natężenie ruchu [poj./h]
Liczba budynków
Liczba mieszkańców
przy
krawędzi jezdni
przy elewacji
ogółem
pojazdy ciężkie
% poj. ciężkich
1/1A
ul. Fredry (Staszica - Słowiańska)
0,38
70,5
62,1
546
25
4,6
6
360
2/2A
ul. Słowiańska nowy odcinek
stary odcinek
0,55
0,15
70,8
61,1
 
694
49
22
0
3,2
0,0
1
0
100
0
3/3A
ul. Roosevelta
0,25
69,3
65,5
1332
50
3,8
2
70
4/4A
Al. Odrodzenia
(Mieszka I - Wyszyńskiego)
0,33
69,9
 
1266
54
4,3
2
10
69,7
 
5/5A
Al. Odrodzenia
(Wyszyńskiego - Piłsudskiego)
0,70
73,4
 
1297
48
3,7
0
0
72,0
 
6
ul. Piłsudskiego
(Walczaka - Czereśniowa)
1,00
72,2
 
1478
56
3,8
9
1590
6A
ul. Wróblewskiego
(Walczaka - Czereśniowa)
1,00
60,0
 
7/7A
ul. Walczaka
(Piłsudskiego - Pomorska)
0,40
71,7
60,7
1776
107
6,0
5
350
8/8A
ul. Walczaka
(Pomorska - Czereśniowa)
0,62
63,9
 
891
42
4,7
8
1000
71,2
 
7
520
9
ul. Pomorska od strony
ul. Walczaka
0,40
71,8
 
596
46
7,7
16
70
10
ul. Pomorska od strony torowiska tramwajowego
0,40
72,1
 
677
48
7,1
4
660
11/11A
ul. Podmiejska
(Warszawska - Pomorska)
0,40
74,7
71,0
1692
168
9,9
15
320
12/12A
ul. Podmiejska
(Pomorska - Podmiejska Boczna)
0,55
75,0
68,4
995
107
10,8
16
40
13/13A
ul. Podmiejska
(Podmiejska Boczna - Sybiraków)
0,80
72,2
 
836
108
12,9
0
0
71,2
   
14/14A
Most Lubuski na rz. Warcie
1,00
72,1
64,2
1071
129
12,0
4
460
15/15A
wiadukt nad Kanałem Ulgi
na wys. Mostu Lubuskiego
0,60
72,5
62,0
689
90
13,1
2
2
16
ul. Grobla (Przemysłowa - Zielona)
0,60
73,9
 
822
103
12,5
8
130
17
ul. Grobla (Zielona - Wał Okrężny)
0,40
74,5
 
853
100
11,7
11
170
18/18A
ul. Przemysłowa
(Fabryczna - Mazowiecka)
1,00
74,5
63,7
765
133
17,4
20
310
19/19A
ul. Jancarza
0,40
70,4
 
795
53
6,7
2
100
68,8
 
20/20A
ul. Składowa
0,30
71,3
71,6
873
38
4,4
1
30
21/21A
ul. Spichrzowa
0,87
67,2
65,2
529
13
2,5
8
120
22/22A
ul. Cichońskiego
0,16
65,9
60,1
397
3
0,8
10
90
23/23A
ul. Teatralna
0,40
68,4
66,4
578
9
1,6
16
600
24/24A
ul. Piłsudskiego
(Czereśniowa - Górczyńska)
1,00
70,6
56,8
1190
55
4,6
17
2600
25/25A
ul. Górczyńska
(Wróblewskiego - Piłsudskiego)
0,35
69,6
57,1
658
22
3,3
10
900
26/26A
ul. Górczyńska
(Piłsudskiego - Okulickiego)
0,70
68,7
63,4
1410
53
3,5
11
1100
27/27A
ul. Górczyńska
(Okulickiego - Walczaka)
0,80
69,4
53,9
767
86
12,5
12
1200
28/28A
ul. Czereśniowa
0,74
69,1
56,0
712
27
3,8
30
1290
29/29A
ul. Walczaka
(Czereśniowa - Szarych Szeregów)
1,50
72,2
50,0
1277
72
5,6
13
350
30/30A
ul. Walczaka
(Szarych Szeregów - granica miasta)
0,90
72,2
57,8
643
55
8,6
7
700


Tabela V.3.2. Średnie wartości zmierzonych parametrów monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. pomiar z 8 godzin pory dziennej
Parametr
Jednostka
Wynik pomiaru
Ilość punktów pomiarowych
przy krawędzi jezdni
 
36
przy elewacji budynku
20
Równoważny poziom dźwięku
przy krawędzi jezdni
[dB]
71,4
przy elewacji budynku
65,3
Ilość punktów z przekroczeniem wartości
progowych
przy krawędzi
 
4
przy elewacji budynku
 
1
Długość ulic, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
m
19650
Natężenie ruchu pojazdów
poj./h
907
Udział pojazdów ciężkich
%
6,9
Ilość budynków, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
 
269
Szacunkowa ilość mieszkańców w ww. budynkach
 
15770

     Większa część badanych ulic Gorzowa Wlkp. sąsiadue z terenami zabudowy mieszkalnej, o dopuszczalnym równoważnym poziomie dźwięku 60 dB dla pory dzienej i 50 dB dla pory nocnej. Wartości te dla pory dziennej są przekroczone we wszystkich punktach przy krawędzi jezdni oraz w 63% punktów przy elewacji budynków.
     Z analizy pomiarów wynika, że w przypadku tras sąsiadujących z terenami szkół może wystąpić przekroczenie wartości progowych poziomu dźwięku A, wynoszących 65 dB dla pory dziennej i 60 dB dla pory nocnej. Przekroczenia wartości progowych w porze dziennej stwierdzono przy granicy terenów szkół przy ul. Piłsudskiego, Czereśniowej, Teatralnej i Przemysłowej oraz przy elewacji szkoły przy ul. Teatralnej. W porze nocnej nie były wykonywane badania monitoringu szczególnej uciążliwości w rejonach szkół.


Tabela V.3.3. Wyniki monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. z 16 godzin pory dziennej


Numer punktu
pomiarowego
Odcinek pomiarowy
Długość
[km]
LAeq dla 16 h dnia [dB]
Natężenie ruchu [poj./h]
Liczba
budynków
Liczba mieszkańców
przy krawędzi
jezdni
przy
elewacji
ogółem
pojazdy
ciężkie
% poj.
ciężkich
3/3A
ul. Roosevelta
0,25
69,2
64,9
1332
50
3,8
2
70
9
ul. Pomorska od strony Walczaka
0,40
70,9
 
531
38
6,8
16
70
10
ul. Pomorska od strony torowiska
tramwajowego
0,40
71,2
 
606
37
6,1
4
660
16
ul. Grobla (Przemysłowa Zielona)
0,60
73,8
 
758
94
12,4
8
130
17
ul. Grobla (Zielona Wał Okrężny)
0,40
74,1
 
755
98
13,0
11
170
26/26A
ul. Górczyńska (Piłsudskiego
Okulickiego)
0,70
68,5
63,2
1385
49
3,5
11
1100

Tabela V.3.4 Średnie wartości zmierzonych parametrów monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. pomiar z 16 godzin pory dziennej
Parametr
Jednostka
Wynik pomiaru
Ilość punktów pomiarowych
przy krawędzi jezdni
 
6
przy elewacji budynku
2
Równoważny poziom dźwięku
przy krawędzi jezdni
[dB]
72,2
przy elewacji budynku
64,1
Ilość punktów z przekroczeniem wartości progowych
przy krawędzi
 
0
przy elewacji budynku
0
Długość ulic, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
m
2840
Natężenie ruchu pojazdów
poj./h
895
Udział pojazdów ciężkich
%
6,8
Ilość budynków, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
 
52
Szacunkowa ilość mieszkańców w ww. budynkach
 
2200

Tabela V.3.5. Wyniki monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. pomiar z 8 godzin pory nocnej
Numer punktu
pomiarowego
Odcinek pomiarowy
Długość
[km]
LAeq dla 8 h nocy [dB]
Natężenie ruchu [poj./h]
Liczba
budynków
Liczba
mieszkańców
przy
krawędzi jezdni
przy
elewacji
ogółem
pojazdy
ciężkie
% poj. ciężkich
3/3A
ul. Roosevelta
0,25
61,2
58,4
138
8
5,8
2
70
9
ul. Pomorska od str. Walczaka
0,40
67,4
 
66
10
15,2
16
70
10
ul. Pomorska od str. torowiska
tramwajowego
0,40
65,5
 
99
12
12,1
4
660
16
ul. Grobla (Przemysłowa Zielona)
0,60
70,2
 
150
51
34,0
8
130
17
ul. Grobla (Zielona Wał Okrężny)
0,40
70,3
 
156
56
35,9
11
170
26/26A
ul. Górczyńska
(Piłsudskiego Okulickiego)
0,70
61,2
57,0
127
9
7,1
11
1100

Tabela V.3.6. Średnie wartości zmierzonych parametrów monitoringu szczególnej uciążliwości w Gorzowie Wlkp. pomiar z 8 godzin pory nocnej
Parametr
Jednostka
Wynik pomiaru
Ilość punktów pomiarowych
przy krawędzi jezdni
 
6
przy elewacji budynku
2
Równoważny poziom dźwięku
przy krawędzi jezdni
[dB]
67,4
przy elewacji budynku
57,8
Ilość punktów z przekroczeniem wartości progowych
przy krawędzi 
 
0
przy elewacji budynku
0
Długość ulic, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
m
2840
Natężenie ruchu pojazdów
poj./h
123
Udział pojazdów ciężkich
%
19,9
Ilość budynków, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
 
53
Szacunkowa ilość mieszkańców w ww. budynkach
 
2200

     Z porównania badań w porze dziennej i nocnej wynika, że równoważny poziom dźwięku dla dnia i nocy różnił się o 4,8 dB przy krawędzi jezdni i o 6,3 dB przy elewacji budynku. Ze względu na normę dla pory nocnej niższą o 10 dB niż dla dziennej, przekroczenie dopuszczalnego równoważnego dźwięku A dla nocy jest wyższe niż w ciągu dnia. Natężenie ruchu w porze nocnej malało o ok. 86%, przy jednoczesnym trzykrotnym wzroście udziału pojazdów ciężkich.
     Większe zróżnicowanie poziomu hałasu (5,7-8 dB) stwierdzono na trasach średnicowych i osiedlowych, niż na trasach wylotowych (3,6-3,8 dB). Jest to związane z większym udziałem ruchu pojazdów ciężkich w porze nocnej (34,0-35,9%) w porównaniu do pory dziennej (12,4-13,0%). Ruch ten ma największy wpływ na wartości równoważnego poziomu dźwięku A.
     Porównanie wyników badań z 8 i 16 godzin pory dziennej w 6 przekrojach wskazuje na zawyżenie poziomu wyniku pomiaru średnio o 0,5 dB (od 0,1 do 1,2 dB) przy skróceniu ich czasu.


obrazek120.jpg
Rysunek V.3-2. Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe w Gorzowie Wlkp. w punkcie pomiarowym nr 1 przy ul. Roosvelta


obrazek121.jpg
Rysunek V.3-3.
Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe w Gorzowie Wlkp. w punkcie pomiarowym nr 2 przy ul. Górczyńskiej


obrazek122.jpg
Rysunek V.3-4.
Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe w Gorzowie Wlkp. w punkcie pomiarowym nr 3 przy ul. Grobla


obrazek123.jpg
Rysunek V.3-5.
Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe w Gorzowie Wlkp. w punkcie pomiarowym nr 4 przy ul. Józefa Piłsudskiego


obrazek125.jpg
Pomiary hałasu komunikacyjnego na terenie Gorzowa Wlkp.


Droga krajowa nr 27

     W 2002 r. przeprowadzono badania w ramach monitoringu hałasu komunikacyjnego przy drodze krajowej nr 27, w miejscowości Świdnica oraz na obszarze Zielonej Góry.
     Przez województwo lubuskie przebiega 70 km odcinek drogi krajowej nr 27 (od terminalu granicznego w Przewozie do skrzyżowania z drogą krajoweą nr 3 w Zielonej Górze). Przebadano część tej trasy w 2 wybranych miejscowościach, wykonując pomiary ogółem w 11 punktach. Badania wykonano w odległości 1 m od krawędzi jezdni i 1,5 m od elewacji budynków.
     W części punktów pomiarowych wykonano badania w przekrojach akustycznych, tj. przy krawędzi jezdni i przy elewacji budynków. Badania wykonano w porze dziennej (czas odniesienia 16 godz.). Wykonano także pomiary w godzinach maksymalnego natężenia ruchu pojazdów przy wybranych budynkach.
     Badania dla 16 godzin pory dziennej wykonano przy obwodnicy Świdnicy oraz w Zielonej Górze w następujących punktach:
- w 3 punktach w ciągu ul. Łużyckiej,
- przy ul. Dąbrówki,
- w 2 punktach przy al. Zjednoczenia,
- w 2 punktach na Trasie Północnej,
- przy ul. Energetyków,
- przy ul. Stefana Batorego.
     Przebieg drogi krajowej nr 27 przez Świdnicę i Zieloną Górzę oraz usytuowanie punktów pomiarowych przedstawiono na rysunku V.3-6. Wyniki monitoringu hałasu komunikacyjnego wzdłuż drogi krajowj nr 27 w ww. punktach zawierają tabele V.3.7 i V.3.8. Ilustrację wyników pomiarów w wybranych punktach stanowią wykresy (rys. V.3-7 V.3-10).

obrazek124.jpg

Rysunek V.3-6. Przebieg drogi krajowej nr 27 przez Zieloną Górę i okolice


Tabela V.3.7.Średnie wartości zmierzonych parametrów monitoringu szczególnej uciążliwości dla 16 godzin pory dziennej

Nr punktu pomiarowego
Odcinek
Dług. [km]
LAeq [dB]
Natężenie ruchu [poj./h]
Liczba
budynków
Liczba
mieszkańców
ogółem
pojazdy
ciężkie
% poj.
ciężkich
1.
obwodnica Świdnicy
1
74,4
734
104
14
1
3
2.
ul. Łużycka
0,5
72,6
749
145
19
0
0
3.
ul. Łużycka
0,5
71,1
879
119
14
3
300
4.
ul. Łużycka
0,5
70,8
1087
116
11
6
1000
5.
ul. Dąbrówki
1
73,3
1794
157
9
2
300
6.
al. Zjednoczenia
1
73,2
1529
165
11
2
150
7.
al. Zjednoczenia
1
70,0
647
79
12
2
10
8.
Trasa Północna
1
73,2
501
104
21
0
0
9.
Trasa Północna
1
73,7
1028
170
17
3
450
10.
ul. Stefana Batorego
0,5
72,0
1333
116
9
2
80
11.
ul. Energetyków
1
72,7
1153
129
11
2
150

Tabela V.3.8. Średnie wartości zmierzonych parametrów monitoringu szczególnej uciążliwości

Parametr
Jednostka
Wynik pomiaru
Ilość punktów pomiarowych
 
11
Równoważny poziom dźwięku
w dzień
[dB]
72,5
Ilość punktów w przedziale 70-75 dB(A)
w dzień
11
Ilość punktów z przekroczeniem wartości progowych
w dzień
0
Długość ulic, przy których przeprowadzono pomiary hałasu
m
14 000
Natężenie ruchu pojazdów
poj./h
1039
Udział pojazdów ciężkich
%
12
Liczba budynków narażonych na ponadnormatywny hałasu
 
23
Szacunkowa ilość mieszkańców w ww. budynkach
 
2440
Ogółem droga krajowa nr 27

obrazek127.jpg

Równoważny poziom emisji hałasu dla 16 godzin pory dziennej: LAeq16 = 70,8 dB
Rysunek V.3-7. Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe na drodze krajowej nr 27 w punkcie pomiarowym nr 4 przy ul. Łużyckiej


Równoważny poziom emisji hałasu dla 16 godzin pory dziennej: LAeq16 = 73,2 dB
Rysunek V.3-8. Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe na drodze krajowej nr 27 w punkcie pomiarowym nr 6 przy Al. Zjednoczenia

obrazek129.jpg

Równoważny poziom emisji hałasu dla 16 godzin pory dziennej: LAeq16 = 70,0 dB
Rysunek V.3-9. Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe na drodze krajowej nr 27 w punkcie pomiarowym nr 7 przy Al. Zjednoczenia

obrazek130.jpg
Równoważny poziom emisji hałasu dla 16 godzin pory dziennej: LAeq16 = 72,0 dB
Rysunek V.3-10. Hałas emitowany przez pojazdy samochodowe na drodze krajowej nr 27 w punkcie pomiarowym nr 10 przy ul. Stefana Batorego

     Wbezpośrednim sąsiedztwie drogi nr 27, na odcinkach objętych pomiarami, zabudowa mieszkaniowa występuje w Świdnicy oraz na ulicach: Łużyckiej, Dąbrówki, Energetyków, Stefana Batorego, Alei Zjednoczenia. Częściowo zabudowa taka występuje przy Trasie Północnej (gdzie budynki są chronione ekranami akustycznymi). Zabudowa ta ma charakter zwarty lub rozproszony, zróżnicowany pod względem wysokości.
      Z wykonanych pomiarów wynika, że głównymi sprawcami przekraczania wartości dopuszczalnych poziomu hałasu są samochody ciężarowe, głównie tzw. TIR-y, zwykle jadące kolumnami liczącymi kilka lub nawet kilkanaście pojazdów. W czasie ich przejazdu chwilowy poziom A hałasu mierzony przy jezdni bardzo często przekracza 90 dB na długich, prostych odcinkach, a także w mieście pomimo mniejszej prędkości wymuszonej przez układ ulic i skrzyżowań. Średnie natężenie ruchu w czasie pomiarów hałasu wynosiło 1039 poj./h. Udział pojazdów ciężkich w łącznym natężeniu ruchu wynosił średnio 12%. Kierowcy większości samochodów ciężarowych nie jadą trasą wyznaczoną przez drogowskazy, tj. Aleją Zjednoczenia do końca i dalej Trasą Północną, ale korzystają ze skrótu ulicami Energetyków i Stefana Batorego.
      Z wykonanych badań wynika ponadto, że emitowany przez pojazdy samochodowe hałas nie powoduje przekroczeń poziomów progowych. Niemniej jednak przedłużenie Trasy Północnej do obwodnicy Świdnicy powinno ograniczyć, uciążliwą dla mieszkańców domów położonych przy objętych pomiarami ulicach, emisję hałasu komunikacyjnego.



Podsumowanie

      Przeprowadzone prace kontrolne i monitoringowe wskazują, że istnieje konieczność kontynuowania monitoringu hałasu komunikacyjnego. Pomiary wykazują jednoznacznie, że głównym czynnikiem uciążliwości dróg jest ruch ciężarowy (niewiele malejący w porze nocnej) i wskazują na konieczność eliminowania go z obszarów gęstej zabudowy i innych terenów chronionych. Do czasu wybudowania autostrad lub obwodnic hałas można ograniczyć budując, tam gdzie jest to możliwe, ekrany akustyczne. Wyniki monitoringu, pozwalające ocenić zmianę klimatu akustycznego w skali globalnej i w dłuższym czasie, mogą być również wykorzystywane przez samorządy gminne i powiatowe w działaniach administracyjnych.
      Działalność kontrolna i interwencyjna WIOŚ w Zielonej Górze wykazuje dużą skuteczność w likwidowaniu uciążliwości akustycznej obiektów prowadzących działalność gospodarczą. Skargi rozwiązywane są coraz częściej na szczeblu gmin, a pomiary hałasu przeprowadza się tylko w uzasadnionych przypadkach. Większość zakładów dostosowuje się do obowiązujących norm (szczególnie po otrzymaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej). Zmieniona Prawem ochrony środowiska procedura uzyskiwania pozwoleń na emisję hałasu spowodowała, że likwidacja uciążliwości akustycznej zachodziła bardzo często już na tym etapie. Coraz częściej sprawy rozprzestrzeniania się hałasu rozpatrywane są już przy planowaniu i lokalizacji inwestycji. Duże zaniedbania w tym zakresie stwierdza się jednak nadal w przypadkach zmiany sposobu użytkowania obiektów.

Krystyna Dziewiałtowska-Gintowt,
Jacek Wielhorski