do góry

STAN ŚRODOWISKA W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W 2001 ROKU

II. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO


Las w okolicach Łagowa Lubuskiego

    Granice administracyjne i obszar województwa lubuskiego ukształtowały się w wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w Polsce w 1999 roku. Obecnie w skład województwa wchodzą 83 gminy i 14 powiatów - 12 ziemskich: gorzowski, krośnieński, międzyrzecki, nowosolski, słubicki, strzelecko-drezdenecki, sulęciński, świebodziński, wschowski, zielonogórski, żagański i żarski oraz 2 miasta na prawach powiatów: Gorzów Wielkopolski i Zielona Góra. Gorzów jest siedzibą Wojewody Lubuskiego, a Zielona Góra - siedzibą Marszałka Województwa Lubuskiego.


Tab. I.1. Powierzchnia i ludność powiatów województwa lubuskiego*
*Na podstawie Rocznika statystycznego województwa lubuskiego 2001

Położenie województwa wyznaczają następujące współrzędne geograficzne:
- 53°07' szerokości geograficznej północnej,
- 51°22' szerokości geograficznej północnej,
- 14°32' długości geograficznej wschodniej,
- 16°25' długości geograficznej wschodniej.

    Rozciągłość geograficzna pomiędzy krańcowymi punktami terytorium województwa z północy na południe wynosi ok. 1°46' (196,0km), a z zachodu na wschód 1°53' (128,6km). Całkowita powierzchnia województwa lubuskiego wynosi 13984,4 km2 . Łączna długość liniowa granic wynosi ok. 912,0km, w tym: 203,8km (22,3%) z województwem zachodniopomorskim, 285,8km (31,3%) z województwem wielkopolskim, 226,8km (24,9%) z województwem dolnośląskim i 195,6km (21,5%) z Unią Europejską.
    Najwyżej położonym punktem na terenie województwa lubuskiego jest, znajdujący się na obszarze gminy Sulęcin, szczyt góry Bukowiec wzniesiony 225,4m n.p.m. Najwyżej położoną miejscowością jest Zielona Góra ze wzniesieniem 206,0m n.p.m. w rejonie Wzgórz Piastowskich. Najniżej położone miejsce to dno doliny Odry 10,0 m n.p.m. na terenie gminy Kostrzyn, a miejscowość - Kostrzyn (14,0m n.p.m).
    Geograficznie obszar województwa lubuskiego położony jest w prowincji Niżu Środkowoeuropejskiego pozaalpejskiej części Europy Zachodniej. Na terenie województwa wyróżniane są obszary trzech podprowincji. Największa północnośrodkowa część, w granicach zasięgu ostatniego zlodowacenia, zalicza się do podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego. Obszar ten charakteryzuje się stosunkowo wysokim współczynnikiem jeziorności (stosunek powierzchni jezior do powierzchni wybranego obszaru) w granicach 2-3% na 100 km2 . Występują tu duże, głębokie i czyste jeziora (m.in. Trześniowskie, Niesulickie, Osiek, Lubikowskie) i szereg mniejszych, o dużych walorach rekreacyjnych. Wyróżniają się dwa rodzaje naturalnych krajobrazów: młodoglacjalne (pogórkowato pojezierne, równinno-morenowe, sandrowo-pojezierne) i dolinne (tarasy z wydmami, zalewowe dna dolin). Natomiast południowa część województwa rozciąga się na obszarze Nizin: Sasko-Łużyckich i Środkowopolskich. W podprowincjach tych występują równiny denudacyjne lub akumulacyjne o małych nachyleniach, dość dobrze rozwinięte rzeki, wzgórza ostańcowe z żwirowych lub piaszczystych kemów, ozów i moren czołowych.
    Cały obszar województwa lubuskiego znajduje się w zlewisku Bałtyku, zlewni środkowego biegu rzeki Odry. Dopływają tu do niej inne duże rzeki: Bóbr, Nysa Łużycka i Warta. Do Odry bezpośrednio lub pośrednio dopływa również szereg mniejszych rzek o dobrej jakości wód, posiadających całkowitą zlewnię na obszarze województwa (między innymi: Pliszka i Ilanka).
    Na klimat obszaru województwa decydujący wpływ mają masy powietrza napływające znad oceanu atlantyckiego. Średnie z wielolecia roczne opady obserwowane na stacjach meteorologicznych w Gorzowie Wlkp. i Zielonej Górze mieszczą się w granicach 513-598mm, a wieloletnie średnie temperatury roczne wynoszą 8,1-8,8°C. Odnotowane w 2000 r. przez stacje średnie roczne opady i temperatury były wyraźnie wyższe od wieloletnich: 606-757mm i 10,1°C.



Las nad Pliszką


Tab.I.2.Fizycznogeograficzna regionalizacja województwa lubuskiego*
*Na podstawie "Geografii fizycznej Polski " Kondracki ((1988)


    Województwo lubuskie według danych Urzędu Statystycznego na dzień 31.XII.2000 r. zamieszkiwane było przez 1 023 988 osób, z czego 64,7% zamieszkiwało w miastach. Na terenie województwa zlokalizowane są 42 miasta i 1529 miejscowości wiejskich oraz 1011 sołectw.
    Użytki rolne stanowią 39,6% powierzchni ogólnej województwa (w tym: grunty orne - 410 474 ha, sady - 3773 ha, łąki i pastwiska - 139 448 ha), lasy i grunty leśne 688 269 ha, a pozostałe grunty 156 480 ha. Wskaźnik lesistości jest jeden z najwyższych w kraju - 48,1%. Występują tu głównie lasy sosnowe i mieszane, charakterystyczne dla roślinności typu subatlantyckiego. Obszary prawnie chronione na terenie województwa zajmują 36,1% ogólnej powierzchni.
    Na terenie województwa lubuskiego prowadzą działalność gospodarczą 11782 osoby prawne i samodzielne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz 76104 osoby fizyczne i spółki cywilne. Główne ośrodki gospodarcze regionu to Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra, Kostrzyn, Międzyrzecz, Nowa Sól i Żary.

Marek Demidowicz,
Wojciech Konopczyński