Strona główna
     Informacja o stanie środowiska w powiecie nowosolskim 2003 r.

4. Stan czystości wód

4.1. Wody powierzchniowe

b) Jeziora

   Na terenie powiatu nowosolskiego na obszarze 3 gmin znajduje się 8 jezior o łącznej powierzchni 228,3 ha. W gminie Sława - 5 (o łącznej pow. 42,8 ha), gminie Kolsko - 2 (o łącznej pow. 180,3 ha) i gminie Nowe Miasteczko - 1 (o pow. 5,2 ha). W zlewni rz. Obrzycy znajduje się 6 jezior. Pozostałe jeziora leżą w zlewni rz. Białej Wody i bezpośredniej zlewni rz. Odry.
Zestawienie podstawowych danych o jeziorach przedstawiono w tabeli nr 2.


Tabela nr 2 . Lista jezior położonych na terenie powiatu nowosolskiego

lp. Nazwa jeziora Nazwa lokalna

P

[ha]

Rodzaj jeziora

Zlewnia

Gmina

1

Rudno

Orchowo, Rudzieńskie

163,0

przepływowe

rz.Obrzyca

Kolsko

2

Świętobór

Święte

17,3

odpływowe

rz.Obrzyca

Kolsko

3

Chełmek

Kochanowo Duże

16,7

przepływowe

rz.Obrzyca

Nowa Sól

4

Lubięcińskie

Kochanowo Małe

12,9

przepływowe

rz.Obrzyca

Nowa Sól

5

Jeziorne

Jeziorno

9,6

odpływowe

rz.Obrzyca

Nowa Sól

6

bez nazwy

Glinianka

5,2

bezodpływowe

rz.Biała Woda

Nowe Miasteczko

7

Mesze

 

2,2

bezodpływowe

rz.Obrzyca

Nowa Sól

8

bez nazwy

Odrzańskie

1,4

bezodpływowe

rz.Odra

Nowa Sól


   Z ważniejszych zbiorników na terenie powiatu nowosolskiego znajduje się jedno jezioro o dużej powierzchni - jezioro Rudno (J. Rudzieńskie) oraz dwa mniejsze jeziora leżące na terenach rezerwatów przyrody - Świętobór (Święte) i Mesze. Pozostałe zbiorniki należą do grupy jezior małych i płytkich. Są one zazwyczaj bogate w substancje biogenne i zlicza się je do jezior eutroficznych. Jeziora te wykorzystywane są lokalnie do celów rekreacyjnych lub wędkarskiego połowu ryb.
   Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Zielonej Górze przeprowadził w 1999 roku badania stanu czystości wód jeziora Rudno, położonego w zlewni rzeki Obrzycy. Następny termin kompleksowego badania jakości wód tego zbiornika przypada na 2004 r. W latach 1991 i 1992 skontrolował jakość wód kilku innych mniejszych jezior.
   Jeziora położone na terenie powiatu nowosolskiego badano według systemu Oceny Jakości Jezior opracowanego w Instytucie Ochrony Środowiska w Warszawie. W tym systemie o ogólnej klasie jeziora decydują:

   Przyjęte w systemie oceny jakości jezior graniczne wartości wskaźników zanieczyszczeń są około dwukrotnie ostrzejsze od wartości wskaźników zanieczyszczeń obowiązujących dla wód powierzchniowych płynących. Określenie klasy czystości wód jeziora opiera się na sumarycznej ocenie wszystkich wskaźników jakości wody, a określenie kategorii jeziora na wszystkich wskaźnikach podatności zbiornika na degradację.
   Poniżej omówiono jeziora badane w ostatnich latach:

   Jezioro Rudno zajmuje powierzchnię 163,0 ha, objętość jego wód wynosi 6590,4 tys. m3, zasilane jest dopływającymi wodami powierzchniowymi tj. rz. Obrzycą i Południowym Kanałem Obry. Jezioro Rudno charakteryzuje się pod względem wskaźników fizyko chemicznych wodą niskiej jakości (poza klasami czystości), a pod względem bakteriologicznym wodą średniej jakości ( II klasa czystości). Jezioro Rudno ma niekorzystne warunki naturalne (poza kategorią podatności na degradację) i jest bardzo podatne na wpływy antropogennych zanieczyszczeń zewnętrznych. W związku z małą odpornością jeziora na czynniki degradujące, nawet niewielki dopływ ścieków do jeziora przyczynia się do pogorszenia jakości jego wód. Przeprowadzone w 1999 r badania biologiczne jeziora Rudno wskazują, że liczebność wrotków wzrosła od wiosny do lata ponad dwunastokrotnie (z 448 do 5644 os./l), natomiast biomasa tylko niecałe dwa razy. Spowodowane to było dużym udziałem drobnych wrotków z rodzajów: Keratella, Anuraeopsis i Trichocerca, które są wskaźnikiem wysokiego poziomu trofii jeziora. Na wysoką trofię wskazuje również dość duży udział (66% liczby i 38% biomasy) form młodocianych wśród skorupiaków planktonowych. Niewiele jest większych gatunków skorupiaków z rodzajów: Daphnia, Cyclops i Eudiaptomus (odpowiednio 2 i 1 os./l). Zooplanktonowy wskaźnik trofii wynosi dla jeziora Rudno 69 pkt. i oznacza politrofię. Jezioro Rudno jest jeziorem, którego stan czystości wybitnie zależy od stanu jakości dopływów. Jezioro pełni rolę osadnika zatrzymującego zawiesinę i inne zanieczyszczenia płynące rzekami i akumuluje w osadach dennych. Większość substancji organicznych krąży w wodzie jeziora w obiegu materii i nie ulega wypłukaniu poza jezioro. W celu poprawy klasy czystości jeziora trzeba ograniczyć dopływ związków biogennych do jego wód.

   Jezioro Świętobór o pow. 17,3 ha i objętości wód 875,5 tys. m3 jest praktycznie bezodpływowe, charakteryzuje się znaczną głębokością. Cechuje je znaczna odporność na degradację. Jezioro objęte jest ochroną rezerwatową. Jakość wody w jeziorze odpowiada II klasie czystości. Główną przyczyną obniżenia jakości wód jeziora do II klasy czystości jest występująca w okresie letnim w warstwie przydennej jeziora strefa beztlenowa.

   Jezioro Mesze o pow. 2,2 ha i objętości wód 60,0 tys. m3 jest jeziorem bezodpływowym położonym w głębokiej dolinie. Jezioro charakteryzuje się wysoką podatnością na degradację. Jakość wód jeziora wykazuje cechy II klasy czystości. Skład fizyko - chemiczny wód jeziora wykazał nadmierną zawartość fosforu całkowitego i azotu mineralnego. Bakteriologicznie wody jeziora odpowiadają II klasie czystości.

   Jezioro Jeziorno o pow. 9,6 ha i objętości wód 230,2 tys. m3 jest jeziorem odpływowym zasilanym głównie przez wody podziemne. Charakteryzuje się dość wysoką podatnością na degradację. Wody jeziora swym składem fizyko - chemicznym i bakteriologicznym odpowiadają II klasie jakości wykazując niewielkie przekroczenia wartości wskaźników zanieczyszczeń w stosunku do I klasy czystości wód.

   Jezioro Kochanowo o pow. 16,7 ha i objętości wód 330,7 tys. m3 jest jeziorem przepływowym. Leży w górnym biegu rzeki Ciekąca, będącej dopływem rzeki Obrzycy. Cechy morfometryczne jeziora kwalifikują je poza kategorią podatności na degradację. Skład fizyko - chemiczny wód kwalifikuje jezioro do III klasy czystości. Wody jeziora są dość znacznie zanieczyszczone związkami biogennymi. Bakteriologicznie wody jeziora odpowiadają II klasie czystości.

Jezioro Lubięcińskie o pow. 12,9 ha i objętości wód 169,7 tys m3 jest jeziorem przepływowym. Do jeziora wpływają wody rzeki Ciekąca z jeziora Kochanowo. Podatność na degradację i skład fizyko - chemiczny wód jeziora odpowiada III kategorii i III klasie jakości wód. Bakteriologicznie wody jeziora odpowiadają II klasie czystości.

   Ogólnie o omawianych jeziorach powiedzieć można, że charakteryzują się wysoką podatnością na degradację i stąd wynika ich nie najlepsza jakość. Zanieczyszczenia wód są typu przestrzennego, na co wskazuje wysoka w wodach wszystkich jezior, szczególnie wiosną zawartość azotu ogólnego. Niska przezroczystość wynika z niewielkiej głębokości oraz znacznego zmącenia osadów przez wiejące wiatry. Na jakość wód jezior główny wpływ wywierają czynniki naturalne oraz nagromadzone w poprzednich latach ładunki zanieczyszczeń zdeponowane w osadach jezior.
   Aktualnie do jezior powiatu nowosolskiego nie są odprowadzane zanieczyszczenia ze źródeł punktowych. Zanieczyszczenia odprowadzane są natomiast w kilku miejscach do dopływów jezior. W okresie letnim dopływ zanieczyszczeń zarówno ze źródeł punktowych jak i rozproszonych ulega zwiększeniu w wyniku znacznego ruchu turystycznego.
   Sprawą decydującą dla jakości wód jezior jest poprawa stanu czystości wód powierzchniowych i podziemnych dopływających do jezior. Stopień eliminacji fosforu w istniejących oczyszczalniach jest zbyt niski. Zawartość fosforu w odprowadzanych oczyszczonych ściekach wynosi często ponad 10 mg P/dm3. W istniejących i projektowanych oczyszczalniach należy zwrócić uwagę na doczyszczanie ścieków np.: poprzez filtrację przez bariery biologiczne, czy stawy doczyszczające. Problemem dużej wagi są ścieki odprowadzane do ziemi w strefie zlewni bezpośredniej jezior z nieszczelnych zbiorników "bezodpływowych".


Skocz do początku
     Informacja o stanie środowiska w powiecie nowosolskim 2003 r.
Dalej
Wstecz